محمد الريشهري

331

حكمت نامهء پيامبر اعظم ص (فارسى)

5 . سُنن التِّرمِذى سعيد بن يحيى بن سعيد اموى آورده است كه : حديث كرد ما را پدرم كه حديث كرد ما را محمّد بن اسحاق ، از محمّد بن ابراهيم بن حارث تيمى ، از محمّد بن عبد اللّه بن زيد ، از پدرش كه : صبح كه شد ، نزد پيامبر خدا رفتيم و رؤيايم را به ايشان گفتم . فرمود : " اين ، يك رؤياى صادق است . به همراه بلال برخيز ؛ چون او صدايش از تو رساتر و بلندتر است . آنچه به تو [ در خواب ] گفته شده ، به او بگو و او آنها را با صداى بلند بگويد . . . " . تِرمِذى مىگويد : اين حديث را ابراهيم بن سعد ، از محمّد بن اسحاق ، به صورتى كامل‌تر و طولانىتر روايت كرده و داستان اذان را ، دو به دو ، و اقامه را ، يك به يك ، آورده است . عبد اللّه بن زيد ، همان ابن عبد ربّه است و " ابن عبد رب " هم به او مىگويند . ما از او حديثى از پيامبر صلى اللّه عليه و آله نمىشناسيم كه صحيح باشد ، جز همين يك حديث كه درباره اذان است . « 1 » دو . نقد و تحليل با بررسى اسناد اين روايات و تأمّل در متن و معانى آنها و نيز عرضه آنها بر احاديث اهل بيت عليهم السلام ، براى پژوهشگر ، ترديدى در مجعول بودن آنها باقى نخواهند ماند . آنچه بر نادرستى اين روايات دلالت مىكند ، عبارت است از : 1 . ناسازگارى با مقام نبوّت اين باور كه تشريع اذان ، بر اساس رؤياى عبد اللّه بن زيد بوده ، بدين معناست كه خاتم پيامبران الهى كه براى كوچك‌ترين رفتارهاى فردىِ جامعه اسلامى ، از جانب خداوند متعال ، ره‌نمود آورده است در مورد يكى از بزرگ‌ترين عباداتِ سياسى

--> ( 1 ) سنن الترمذى : ج 1 ص 358 ح 189 .